Umowy w kontekscie ich niewaznosci badz mozliwosci uniewaznienia.
Dodane przez Prawnik dnia May 02 2011 13:16:18
Umowy w kontekscie ich niewaznosci badz mozliwosci uniewaznienia.
Jednym z elementow konstrukcji prawnej zobowiazania umownego jest wzajemne swiadczenie stron (consideration) , o istotnym znaczeniu rowniez w fazie przedobligacyjnej (negocjacji). Czym jest owo consideration? W skrocie mozna okreslic, iz jest to pewnego rodzaju uzasadnione oczekiwanie stron w ujeciu ekwiwalentnym.
Jesli (S) zobowiazuje sie sprzedac towar (N) i (N) zobowiazuje sie go kupic za cene £100, juz sama wymiana zobowiazan kreuje wiazaca umowe nawet przed przystapieniem do wykonania swiadczen.
Consideration -oczekiwane swiadczenia quid pro quo na przykladzie umowy sprzedazy
(graf ponizej )
<=== sprzedawca cena/zysk ==={}=== kupujacy towar/satysfakcja ===>
W odniesieniu do kwestii zawarcia prawnie wiazacej umowy, strony musza uzgodnic tzw. istotne elementy kontraktu, w przeciwnym razie mozemy miec jedynie do czynienia z porozumieniem co do negocjacji, ktory co do zasady nie ma waloru prawnego. Najczesciej umowa zawierana jest poprzez zlozenie oferty i akceptacje, generalnie bez prawnych zastrzezen co do formy, co oznacza, iz umowa moze byc zawarta ustnie lub poprzez okreslone zachowanie.
Poza wczesniej wymienionymi elementami niezbednymi do do zawarcia prawnie waznego kontraktu, tj. consideration oraz uzgodnienie istotnych elementow umowy, wymienic mozna rowniez zdolnosc do czynnosci prawnych, zamiar kreacji relacji prawnej oraz tzw consensus ad idem. Wazna jest rowniez pewnosc co do znaczenia tresci kontraktu.
Przechodzac do istoty niniejszego artukulu; umowa niewazna (void contract) nie ma waloru skutecznosci prawnej (np. z powodu bledu co do tozsamosci drugiej strony).
Dobrym przykladem sytuacji wyroznienia umow zawieranych face-to-face w kontekscie bledu co do tozsamosci oraz skutku w postaci mozliwosci uniewaznienia kontraktu, jest orzeczenie Izby Lordow Shogun Finance Ltd v Hudson [2004] 1 AC 919.
Natomiast umowa, ktora moze byc uniewazniona (voidable contract) jest umowa wazna i wiazaca strony dopoki nie zostanie odwolana (uniewazniona) przez jedna ze stron lub sad ze skutkiem wstecznym (np. z powodu wprowadzenia w blad, dzialania pod przymusem, bezprawnego zastraszenia).
Kolejnym pojeciem jest kontrakt niewykonalny (unenforceable contract), ktory jest wazny, jednakze nie moze byc prawnie dochodzony przez strone. Przykladem zobowiazania waznego aczkolwiek niewykonalnego w dochodzeniu prawnym jest zobowiazanie przeterminowane (tzw naturalne). W praktyce oznacza to, iz jesli dluznik przedawnionego roszczenia spelni swiaczenie na rzecz wierzyciela, nie bedzie on mogl domagac sie zwrotu zaplaty powolujac sie na brak consideration (swiadczenie nienalezne). Dlaczego? Albowiem dobrowolnie spelnione swiadczenie bylo nalezne jako wynikajace z umowy waznej i prawnie wiazacej.
Przyjmuje sie, iz nielegalnosc umowy (np. zawartej w celu nielegalnym) prowadzi raczej do jej niewykonalnosci anizeli niewaznosci, co oznacza, iz relacja prawna wprawdzie powstanie ale bez mozliwosci dochodzenia wykonania swiadczenia objetego trescia umowy.
czekamy na pytania